He kōrero hou nā NZIST

Hongi in marae
August 2020

Hei tīmatanga māku me tuku mihi i runga i te mea kua hoki anō tātou ki te āhua o te urutā COVID-19 me ōna mate i roto i ngā hapori. Kāore e kore ka heipū mai ki a tātou i ōna pānga pāpori, pānga ohaoha hoki.

Me tiaki koutou i a koutou anō. Me mātua whakarite kia noho haumaru, hauora hoki koutou ko tō whānau, ō hoa, hoamahi hoki i roto i ēnei wā rangirua. Kei konei mātou ki te āwhina atu ahakoa te aha.

He nui tonu ngā mahi kei te haere i roto i NZIST, ā, ko taku hiahia he whakamōhio i a koutou ki ā mātou mahi.

I tēnei rā, i pānuitia e au i runga i te harikoa, te kopounga o ngā Kaiwhakahaere Mātāmua Tuarua e ono ka uru mai hei hoa mōku ki roto i te rōpū arataki o NZIST. Kei tēnei rōpū ngā pūkenga maha, ngā tautōhito me ngā mātauranga rerekē, e tika ana mō tēnei kaupapa nui. Kei raro nei ētahi atu kōrero.

Kua whiwhi te NZIST i tā mātou Reta Hiahiatanga mai i te Minita Mātauranga, Hon Chris Hipkins. Ina whai wā ana, tirohia. Kei te mārama te rārangi mai i taua reta ko ngā hiahia o te Minita mō ngā tau kei te tū mai. Nātemea kua rite tō mātou rōpū arataki hou, ā, he autaia tonu ngā mahi kua tīmata kē, kei te mōhio ahau kua kaha tonu te arotahi atu ki te tuku i ngā kaupapa kei te hiahiatia. Kia āta noho, kia āta haere.

Ngā mihi

Stephen Town
Kaiwhakahaere Mātāmua

Ka rangona ngā reo

Kei te whakatūria tā mātou Kōmiti Tohutohu Māori, Komiti Kaimahi me te Komiti Ākonga. Me mātua whakarite kia rongohia ēnei reo ahurei puta noa i NZIST tae atu ki āna āpitihanga. Kei te kūao tonu i tēnei wā, heoi kia tū rawa ngā komiti nei, ka whai māngai ki runga i tā mātou Kaunihera ā-motu.

I tēnei wiki, i hui ngā kanohi Māori ma ii ngā āpitihanga 16 o NZIST ki te matapaki i ētahi take pērā i te whakatūhanga i tētahi komiti tohutohu ā-motu ka pūrongo, ka tuku tohutohu hoki ki te Kaunihera NZIST. Ko kawea tēnei mahi i raro i te whakahoatanga me ngāi Māori i ngā wā me ngā wāhi katoa, ā, ko te otinga hei whāinga matua māna ko te whiwhi ōritetanga mō ngāi Māori. Ko Will Workman kei te ārahi i tēnei kaupapa, rāua ko Phil Alexander-Crawford, kua piri mai ki NZIST mai i tērā o ngā āpitihanga i NorthTec, hei hoa tautoko ki a Will.

Ā tērā wiki, ka whakahaerengia e NZIST he hui mō ngā kaimahi ā-rohe, ngā māngai ākonga me ngā uniana kia kōrero tahi mō te huarahi hei whai e whakatūria ai ngā komiti ā-motu.  Ka tirohia, ka wānangahia te hui i ngā take pērā i āhua o te tautoko a ngā hanganga ā-rohe i ngā hanganga ā-motu, he pēhea e mātua whakarite ai ngā māngai mō ia rōpū kia rite, me te huarahi hei whai kia tika, kia mārama tonu, kia tōkeke hoki te tukanga pōtitanga.

Te Whakahoatanga Māori me te Whiwhi Ōritetanga

Ko tētahi whāinga mātāmua mā NZIST te mātua whakarite i āna pūnaha, ratonga hoki kia whaihua, kia hiranga tonu te urupare ki ngā hiahia o ngā ākonga Māori me ō rātou whānau. Me whai hoki te NZIST ki te tautoko, ki te hāpai i ngā wawatatanga o ngā iwi me ngā hapori Māori puta noa i Aotearoa.

Hei tīmatanga mō tēnei mahi nui, kua whakaritea ētahi rōpū mahi. Arā:

  • Te whakamau atu i te Anga Hiranga Tiriti ki roto i NZIST
  • Ngā Whakahoatanga Tiriti me Te Reo o Ngā Kaiwhaipānga Māori
  • Te Ōritetanga (he momo tautoko kia pai ake te ōritetanga)
  • Te Whakarato Mātauranga
  • Te Mātauranga (e arotahi ana ki ngā kōrero Māori, taonga Māori hoki ka whakamahia e NZIST)

Ka tāria te wā e tuku atu anō mātou he kōrero hou mō ēnei mahi nui whakahirahiria.

Ko ngā ākonga te pūtake

Ko te whai kia noho ko te ākonga te pūtake o te ako tētahi mahi matua mā NZIST. Kei te kōkiri mātou i ngā kaupapa e rua hei whakatutuki i taua hiahia. Ka riro mā te kaupapa o Ko te Ākonga te Pūtake (LATC) e kohikohi, e waihanga hoki i ngā pārongo mātuatua e pā ana ki ngā tauārai me ngā whakaterenga ki te pae o angitu, mā te ako tuihono, i te wāhi mahi, i te kura rānei. Ko te kaiārahi i tēnei kaupapa ko Debbie Preston, he mea tiki atu a ia i Wintec.

Me hōhonu, me whānui hoki te māramatanga ki tēnei kaupapa ahakoa te wāhanga o te ara akoranga mō ngā ākonga katoa, ina koa ngā ākonga kāore e tino whiwhi ana me ngā ākonga āmua. E whakamahere ana te tīma i ngā hui rapu whakaaro ā-rohe, ā, ka tirohia hoki ngā huarahi e whai wāhi ai ngā kaimahi me ngā ākonga ki te whakaputa whakaaro mai hei waihanga i te anamata o NZIST.

He tūranga mahi wātea

Tirohia ngā kōrero i tā mātou whārangi Mahitahi me mātou mō ngā tūranga mahi kei NZIST me ā mātou āpitihanga.